Harcmistrz Michał Sajkowski. Z lilijką w życiorysie

Wychowanek i przyboczny wileńskiej Czarnej Trzynastki. Po wojnie Naczelnik Harcerzy i więzień Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego. Nauczyciel wierny harcerskim ideałom.
Hm. Michał Sajkowski
 Ze zbiorów autora

Michał Sajkowski urodził się w 1902 roku na Wileńszczyźnie w chłopskiej rodzinie. Podczas nauki w gimnazjum wstąpił do harcerstwa. W 1920 roku, gdy rozpoczął naukę w Seminarium Nauczycielskim, był zastępowym a następnie przybocznym w 10 Wileńskiej Drużynie Harcerzy. Nauka i działalność harcerska wypełniały czas młodemu Michałowi. Brał udział m.in. w Zlocie 10-lecia Harcerstwa we Lwowie. Gdy w 1921 roku drużynę objął Józef Grzesiak „Czarny”, Sajkowski nadal pozostał przybocznym. Drużyna szybko rozrosła się do 15 zastępów, 122 członków i przyjęła nazwę „Czarna Trzynasta Wileńska Drużyna Harcerzy”.

Po ukończeniu seminarium Michał Sajkowski został skierowany do pracy w wiejskiej szkole w powiecie bracławskim. Dał się poznać jako dobry pedagog i w 1931 roku powierzono mu kierownictwo Szkoły Podstawowej w Plusach, a następnie przeniesiono na posadę nauczyciela w największej w powiecie szkoły podstawowej, w Drui. Cały czas udzielał się w harcerstwie. W 1935 roku ukończył prowadzony przez Aleksandra Kamińskiego kurs instruktorski w Nierodzimiu, po którym został mianowany komendantem hufca.

Podczas mobilizacji w sierpniu 1939 roku został skierowany do pułku łączności, w którym wcześniej przechodził szkolenie wojskowe. Jednostka Sajkowskiego wyruszyła do obrony Lwowa. Pułk został rozbity. Michał Sajkowski uciekł przed Armią Sowiecką z Lwowa do rodziny na Wileńszczyźnie. Niebawem włączył się do działań konspiracyjnych Armii Krajowej.

Wojna przerwała jego działalność zawodową i społeczną w Drui. Był zmuszony do kilku ucieczek. Najpierw na rok przeniósł się do Niemenczynia. Tam prowadził sklep spożywczy, co pozwoliło mu utrzymać rodzinę. Następnie ukrywał się w rodzinnym gospodarstwie w Rataliszkach. Jednak w 1942 roku Litwini wysiedlili Sajkowskich do Wilna, gdzie utrzymywali się z pokątnego handlu.

W Wilnie też nie pozostawiono Sajkowskiego w spokoju. Ostrzeżony przed niemieckim aresztowaniem uciekł na Podkarpacie, do Humnisk. Była to ucieczka z deszczu pod rynnę. Rosjanie oskarżyli go o szpiegostwo i groziło mu rozstrzelanie. Na szczęście sowiecki żołnierz wyznaczony do wykonania wyroku, po dodatkowych wyjaśnieniach skazańca, puścił go wolnym.

Wyjechał do Lublina, gdzie w wyzwolonym już mieście organizował harcerstwo. Zostało ton zauważone przez nową władzę ludową i minister Oświaty powołał hm. Michała Sajkowskiego na funkcję Naczelnika Harcerzy. Jednak z tej funkcji zrezygnował w kwietniu 1945 roku. Powodem były niezgodności programowe i polityczne w łonie Tymczasowej Rady Naczelnej ZHP.

Sajkowski z rodziną opuścił Lublin i przeprowadził się do Chojnic, gdzie podjął pracę w wydziale handlu w miejscowym starostwie. Tam też za pozostawione mienie na Wileńszczyźnie otrzymał poniemieckie gospodarstwo ogrodnicze, które prowadził po utracie pracy w starostwie. W Chojnicach został komendantem hufca, co pozwoliło mu kontynuować służbę harcerską.

W 1948 roku Michał Sajkowski został aresztowany przez Urząd Bezpieczeństwa. Oskarżono go o współpracę z Armią Krajową. Ciężkie śledztwo trwało prawie dwa lata. Zwolniony z więzienia jesienią 1950 roku otrzymał pracę na stanowisku kierownika internatu w Zakładzie Wychowawczym dla młodzieży moralnie zaniedbanej. Pomimo dobrych wyników pracy, powołania w zakładzie samorządu młodzieży, został wkrótce usunięty z pracy. Ponownie wrócił do ogrodnictwa.

W 1959 roku Sajkowski przeprowadził się do Gdańska gdzie powrócił do zawodu nauczyciela. Pracował w szkołach podstawowych w Gdyni i Gdańsku oraz w Technikum Tworzyw Sztucznych. Przez dwa lata był kierownikiem Szkoły Podstawowej nr 8 w Gdańsku – Oruni. Na emeryturę przeszedł w 1969 roku. Wszędzie gdzie pracował wspierał drużyny harcerskie. Udzielał się także społecznie w kilku organizacjach, m.in. w związkach zawodowych, spółdzielczości i Stowarzyszeniu „Abstynencja”.

Harcmistrz Michał Sajkowski odszedł na wieczną wartę w 1989 roku. Został pochowany na Cmentarzu Srebrzysko w Gdańsku.

Darek Szczecina

Więcej na temat:

Komentarze

Liczba znaków do wpisania:  4000/4000

Dodając komentarz, akceptujesz regulamin oraz Politykę Prywatności.

Jeśli uważasz, że któryś z komentarzy łamie regulamin, to wyślij nam link do tego artykułu na pomoc@naszemiasto.pl

Wybrane dla Ciebie

Powiązane

Więcej na temat:
Więcej na temat:
Więcej na temat:
Więcej na temat:
Więcej na temat:
Więcej na temat:
Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, wyłącz Adblock na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3