Wyszukiwarka wyborcza

Wybory Parlamentarne

Sprawdź wyniki wyborów w Twoim okręgu

Ginąca przyroda. Świstun

Artur Hampel
Artur Hampel
Świstun (Anas penelope) / Zat. Gdańska luty 2014 / samiec Artur Hampel
Świstun zawdzięcza swoją polską nazwę charakterystycznemu dźwiękowi, który można usłyszeć podczas przelotu tego ptaka.

Do niezwykle rzadkich ptaków lęgowych Polski zalicza się kaczka o nazwie gatunkowej - świstun (Anas penelope).

Powodów, dla których chciałbym opowiedzieć o tej kaczce jest kilka.
Występowanie miejsc lęgowych świstuna określa się w Polsce na zaledwie kilka stanowisk, podczas gdy w Wielkiej Brytanii a nawet w USA liczebność tego gatunku jest znacznie wyższa. Głównym powodem tak złej sytuacji lęgowej w granicach naszego kraju może być fakt utraty dostępu do właściwych biotopów, w których kaczki te wyprowadzają swoje lęgi.
Ptaki te lubią tereny podmokłe a nawet bagienne w otoczeniu lasów. W pobliżu wody, na ziemi zakładają gniazdo, które skrupulatnie maskują wśród traw i krzewinek oraz pod krzewami.
Zamieszkują jeziora i oczka wodne bujnie porośnięte roślinnością a także podmokłe doliny rzek. Ich pokarm stanowią niemal wyłącznie zielone części roślin wodnych oraz lądowych.

Świstun jest gatunkiem o tyle nietypowym, że kaczor wiąże się z samicą ściślej niż u innych gatunków kaczek. Pomaga także w ochronie miejsca wysiadywania jaj przez kwokę a później bierze częściowy, aczkolwiek czynny udział w wychowywaniu piskląt.

Przyczyn nikłego występowania lęgów na terytorium Polski może być kilka. Najistotniejszym czynnikiem może być tutaj silna penetracja krajowych jezior przez środowiska wędkarskie oraz turystów. Kolejnym ważnym czynnikiem ograniczającym występowanie świstuna jest osuszanie terenów podmokłych oraz zarastanie małych oczek wodnych zasobnych w bazę pokarmową tych kaczek. Poważnym zagrożeniem dla tego gatunku jest eksploatacja przemysłowa torfowisk, głównie w północnej części Polski. Nie można też zapomnieć o sytuacjach, gdzie świstuny padają ofiarą polowań (potwierdzone przypadki). Polowania na kaczki zaczynają się w Polsce od 15 sierpnia. Szczególnie zagrożone są świstuny oraz inne gatunki chronionych ptaków podczas polowań zbiorowych, gdzie myśliwi często strzelają niemal do wszystkiego co wzbije się w powietrze.

Warto w tym miejscu wspomnieć, że w tym okresie niektóre z gatunków ptaków wodnych wodzą jeszcze pisklęta. Okres polowań na kaczki ustanowiony przez Polski Związek Łowiecki, uważany jest za nieetyczny oraz niezgodny z przyjętymi zasadami w innych krajach europejskich. Środowiska ornitologiczne coraz częściej podnoszą potrzebę przesunięcia terminu okresu polowań na ptaki wodne na okres późniejszy. Pojawiają się też głosy o całkowitej bezsensowności polowań na ptactwo.

Świstuny wyprowadzają jeden lęg w roku w czasie od maja i lipca. Ilość jaj w gnieździe może być zróżnicowana i waha się od 4 do 11 jaj w jednym lęgu.. Okres wysiadywania jaj trwa około miesiąca. Pisklęta jak przystało na rasowe zagniazdowniki, już na drugi dzień po wylęgu doskonale radzą sobie z pływaniem, nurkowaniem i chodzeniem. Zdolność do latania uzyskują po około 45 dniach od wylęgu.
Świstuny są ptakami wędrownymi a ich miejscami zimowania jest Azja oraz Afryka. W tym czasie potrafią zbierać się w stada liczące nawet kilka tysięcy sztuk.
Migracja tych ptaków przypada na marzec i kwiecień (przyloty) oraz wrzesień – listopad (odloty).
Zdarza się, że pojedyncze osobniki zimują w basenie Zatoki Gdańskiej.
Podczas lęgów, świstun występuje w dolinie Biebrzy oraz na Mazurach. Nie można też wykluczyć, że może wyprowadzać lęgi w innych regionach Polski. Spędzając wolny czas w okresie letnim nad jeziorami, warto zwrócić uwagę na to, jakie ptaki pływają po jeziorze.

Jeżeli chodzi o populację tego gatunku w skali globalnej, to zauważa się spadek jego liczebności za wyjątkiem regionów Ameryki Północnej, gdzie wykazuje ona tendencję wzrostową (za BirdLife.org).
W Polsce gatunek ten jest skrajnie nielicznym gatunkiem lęgowym i objęty jest ścisłą ochroną gatunkową. Zagrożony wyginięciem na terytorium naszego kraju.

wykorzystano materiały źródłowe:
allaboutbirds.org
birdlife.org
Mały słownik zoologiczny. Ptaki wyd. 1990r.
Materiały własne

Polub na facebooku stronę Przyroda z Bliska i nie przegap artykułów autora

Barszcz Sosnowskiego zajmuje coraz większy obszar Polski

Wideo

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3