Jak warzono piwo w starożytnym Egipcie? Polscy archeolodzy to odtworzyli

Adrianna Adamek-Świechowska
Adrianna Adamek-Świechowska
Szyszki chmielu
Szyszki chmielu
W oparciu o badania archeologiczne polskiej misji w Tell el-Farcha archeolog Karolina Rosińska-Balik zrekonstruowała w trójwymiarze jeden z najstarszych na świecie browarów, jaki produkował główny artykuł spożywczy w starożytnym Egipcie.

Tell el-Farcha to to obecnie jedno z najważniejszych stanowisk archeologicznych badanych w Egipcie, położone w północno-wschodniej Delcie Nilu. Jest badane od piętnastu lat przez Polską Ekspedycję do Wschodniej Delty Nilu kierowaną przez prof. Krzysztofa Ciałowicza z Instytutu Archeologii Uniwersytetu Jagiellońskiego oraz dr Marka Chłodnickiego z Muzeum Archeologicznego w Poznaniu.

Badania pozwoliły ustalić, iż w tym miejscu funkcjonowała przez blisko 1000 lat (ok. 3700 – 2700 lat p.n.e.) osada, która najpierw była silnym ośrodkiem lokalnej kultury Dolnoegipskiej, następnie ważnym centrum władzy w okresie formowania się zjednoczonego państwa egipskiego.

W tym miejscu polscy archeolodzy odkryli browar datowany na 5,5 tysięcy lat, czyli najstarszą z dotychczas odkrytych warzelnię piwa na terenie Dolnego Egiptu. Inny równie stary browar zlokalizowano na stanowisku Hierakonpolis również w Egipcie, jednak łączony z kulturą Nagada. Doktorantka Instytutu Archeologii UJ Karolina Rosińska-Balik dokonała rekonstrukcji założenia, w którym warzono piwo w tym odległym okresie.

Karolina Rosińska-Balik zrekonstruowała najstarsze na tym terenie centrum browarnicze w formie instalacji w trójwymiarze. Konstrukcję poprzedziły żmudne przygotowania linearnych rysunków, pozwalających uchwycić faktyczny stan zachowania obiektu zaraz po odkryciu. Rysunki terenowe następnie były wprowadzane do przestrzeni komputerowej. Rysunek komputerowy w odpowiedniej skali posłużył jako baza do utworzenia trójwymiarowej kopii browaru. Wirtualny projekt odbudowy struktury uwzględniał odtworzenie podstawowego budulca wykorzystanego do wzniesienia kompleksu. Badaczka wskazała, że tym materiałem były trzy rodzaje cegieł wykonanych z mułu połączonego z sieczką i poddane wypałowi.

Badaczka podkreśla znaczenie odkrycia: "Przez wieki piwo było da Egipcjan podstawowym i głównym artykułem spożywczym. Najstarszym zapisem wspominającym piwo jest lista darów grobowych znajdująca się na steli w grobowcu z III dynastii należącego dla Sekherhabau – liczy zatem prawie 5 tys. lat, a dzięki naszym wykopaliskom wiemy, że tradycja te sięga jeszcze głębiej w dzieje Egiptu”.

Zrekonstruowana instalacja składa się z trzech gniazd na kadzie i mierzy około 3,4 na 4 m. W strukturze, przypominającej w planie trójlistną koniczynę, zwraca uwagę otaczający warzelnię mur o wysokości dochodzącej do 60 cm. Gniazda na kadzie oddzielone były od siebie również niskimi, wąskimi ścianami. W celu ustabilizowania samych naczyń służących do warzenia piwa zastosowano bazę w postaci bryły glinianej, która otoczona została glinianym pierścieniem o wyraźnej przerwie.

Doktoranta wyjaśniła: „Tego typu rozwiązanie służyło prawdopodobnie dla uzyskania lepszej cyrkulacji powietrza, co z kolei pozwalać mogło na lepszą kontrolę nad utrzymaniem stałej temperatury. Tak przygotowana podstawa otaczana była przeważnie dwoma koncentrycznymi rzędami cegieł o D-kształtnym przekroju, mających na celu podtrzymanie kadzi”.

Ostatecznie powstał realistyczny model, który posłużył do opracowania wizualizacji trójwymiarowej przedstawionego browaru. Pozwala on prześledzić funkcjonowanie starożytnej warzelni piwa.

Opracowano na podstawie: Zrekonstruowano jeden z najstarszych na świecie browarów

Wideo

Komentarze 1

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

P
Piwoszka

Nie wiedziałam, że piwo było produkowane nawet przed naszą erą. Jest to bardzo wyjątkowe, że napój z chmielu smakował od tylu lat ludziom. Warto bliżej się przyjrzeć historii, tu jest ciekawy artykuł: https://www.focus.pl/artykul/piwo-to-powazna-sprawa-historia-warzenia-i-powazania-piwa-2

Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3