Nadwaga i otyłość u dzieci – jak im zapobiegać? Co robić, gdy BMI dziecka jest za wysokie i jak odchudzić je w bezpieczny i trwały sposób?

Anna Rokicka-Żuk
Anna Rokicka-Żuk
Nowe komórki tłuszczowe już nie znikają, dlatego większość dzieci z nadwagą i otyłością wyrasta na dorosłych z tym samym problemem – a także związanymi z nim chorobami
Nowe komórki tłuszczowe już nie znikają, dlatego większość dzieci z nadwagą i otyłością wyrasta na dorosłych z tym samym problemem – a także związanymi z nim chorobami Kwanchai Chai-udom/123RF
Udostępnij:
Lekarze alarmują, że polskie dzieci ważą coraz więcej. Nadmiar kilogramów dotyczy już co piątej młodej osoby, a najbardziej tyją chłopcy. Nadwaga i otyłość wśród najmłodszych to dorosłe życie z chorobami, dlatego warto jak najszybciej im przeciwdziałać. Wyjaśniamy, jak wygląda problem w polskim społeczeństwie i co robić, gdy BMI dziecka jest zbyt wysokie. Podajemy praktyczne rady ekspertki w dziedzinie dietetyki klinicznej, które pomogą odchudzić pociechę, a zwłaszcza ułatwią zastąpienie słodyczy i innych szkodliwych przekąsek zdrowymi produktami.

BMI dzieci w Polsce wciąż rośnie!

Nadwagę i otyłość ma aż 29,7 proc. chłopców i 14,3 proc. dziewcząt w wieku 11-15 lat. Z dostępnych badań z 2018 roku wynika też, że liczba młodych osób z nadmierną masą ciała w Polsce wciąż rośnie – w ciągu 4 wcześniejszych lat zwiększyła się z 19,9 proc. do 21,7 procent.

Najbardziej tyją obecnie chłopcy, natomiast zarówno wśród nich, jak i w grupie dziewcząt, problem nadmiernego BMI dotyczy zwłaszcza 13-latków.

O sytuacji dzieci informują wyniki badań z 2016 roku, według których nadwaga lub otyłość występuję u co dziesiątego malucha w wieku 1-3 lat, a dodatkowe 18,4 dzieci w tej grupie jest zagrożone rozwojem nadmiernej masy ciała.

W tym samym roku problem ten występował u co trzeciego 8-latka. Wśród dzieci w wieku 10-16 lat zbyt wysokie BMI ma co piąte z nich. W wieku 13-16 lat problem wykryto u 22 proc. chłopców i 16 proc. dziewcząt.

W 2016 roku nadwagę miało 20 proc. dziewcząt i 31 proc. chłopców poniżej 20. roku życia, a odpowiednio 5 proc. i 13 proc. było otyłych. W ciągu 9 lat odsetek młodych mężczyzn z nadwagą wzrósł aż o 8 proc., a otyłych – zwiększył się o 5 proc. (dla młodych kobiet było to 5 i 2 proc.).

Wśród pełnoletnich Polaków nadwagę miało aż 53 proc. kobiet i 68 proc. mężczyzn, a u 23 proc. kobiet i 25 proc. mężczyzn nadmierna masa ciała była klasyfikowana jako otyłość.

Dla osób dorosłych wartość wskaźnika BMI (ang. body mass index, czyli masa ciała w kilogramach podzielona przez wzrost w metrach do kwadratu) prawidłowo mieści się w zakresie 18,5-24,99, nadwaga to BMI 30,0-34,99, a otyłość – wartość powyżej 35.

U dzieci i młodzieży interpretacja wartości wkaźnika BMI nie jest już taka prosta, ponieważ występowanie nadwagi i otyłości określa się w odniesieniu do norm WHO, które uwzględniają też wzrost (dla maluchów do 5 lat) i wiek (dla młodych do 19 lat). Określeniu ich służą tzw. siatki centylowe, można też skorzystać z kalkulatora na stronie Instytutu „Pomnik Centrum Zdrowia Dziecka”, choć najlepiej skorzystać z porady lekarza lub dietetyka, którzy podpowie też, jak zmienić dietę dziecka.

Przeczytaj także na temat:

Otyłe dziecko – chory dorosły

Nadmiar tkanki tłuszczowej w organizmie ma trwałe następstwa zdrowotne. To przede wszystkim początek nadwagi na całe życie, ponieważ powstające komórki tłuszczowe już nie znikają. Mogą najwyżej powiększać i pomniejszać swoją objętość.

Tkanka tłuszczowa stale produkuje związki zapalne, które zwłaszcza w połączeniu z niezdrową dietą przyczyniają się do powstawania stresu oksydacyjnego i zniszczeń w strukturach komórek. W okresie intensywnego wzrostu organizmu dziecka uszkodzenia ta mogą mieć wpływ na nieprawidłowy rozwój tkanek, a te w obrębie DNA nawet skutkować rozwojem wczesnych zmian nowotworowych.

Nadwaga, a zwłaszcza otyłość, to również zwiększone ryzyko rozwoju ]cukrzycy i chorób sercowo-naczyniowych. Powoduje też zmiany hormonalne, dotyczące metabolizmu, wpływa na zwyrodnienia w układzie ruchu, zwiększa ryzyko bezdechu sennego, który upośledza pracę mózgu.

Nadmiar kilogramów skraca życie i obniża jego jakość, dlatego o prawidłowe BMI trzeba dbać już u dzieci. O tym, jak walczyć z nadwagą i otyłością u dzieci, rozmawiamy z dietetykiem klinicznym, mgr Moniką Nowicką z Be Diet Catering.

Czy nadwaga u dziecka to rzeczywiście problem, który minie przy dorastaniu?

Mgr Monika Nowicka: Utarło się przekonanie, że pulchne dziecko to zdrowe dziecko, ale nie jest to prawda. Jeszcze niedawno zbyt dużą masę ciała dziecka często postrzegano bezkrytycznie, jako etap przejściowy dorastania. Zazwyczaj jednak nadwaga i otyłość u dorosłych ma swój początek właśnie w dzieciństwie.

Badania wskazują, że około 80 proc. nastolatków z nadwagą i otyłością wyrasta na otyłych dorosłych.

Ponadto nadwaga i otyłość w dzieciństwie niesie konsekwencje zdrowotne na całe życie – zwiększa ryzyko cukrzycy, zaburzeń lipidowych, nowotworów i o czym często się zapomina – wpływa na obniżoną samoocenę i aktywność społeczną dziecka. Z nadwagi w dzieciństwie można wyrosnąć, ale pod warunkiem zmiany nawyków żywieniowych i wprowadzenia aktywności fizycznej.

Czy w przypadku otyłości u dzieci stosuje się terapię lekami?

Nie, w przypadku dzieci pracujemy wyłącznie nad zmianą nawyków żywieniowych. To najlepsze rozwiązanie, ponieważ farmakoterapia nie sprawi, że otyłe dziecko nabierze świadomości żywieniowej i stanie się dorosłym, który ma zdrową relację z jedzeniem.

Otyłość to choroba, która nie ustępuje samoistnie. Wymaga wypracowania właściwych nawyków żywieniowych i zmiany diety. Na szczęście największy potencjał do zmiany ma właśnie dziecko. We wczesnym okresie życia najłatwiej wykształcić właściwe nawyki, które będą przynosiły korzyści zdrowotne przez resztę życia.

W jaki sposób odchudzić zbyt pulchne dziecko, które wciąż domaga się jedzenia?

Prześledźmy, czy dziecko je regularnie, czy też posiłki pojawiają się spontanicznie, o różnych porach. Jeśli plan posiłków jest nieuporządkowane, a jedzenie – nieplanowane i w „biegu”, warto nad tym popracować.

Zbyt rzadkie i za duże porcje to obciążenie dla organizmu. Długie przerwy między posiłkami sprzyjają przejadaniu się, co wpływa na przybieranie na wadze. Nieregularne jedzenie p

Ekspertka: Odpornośc budujemy przez cały rok. Co jeść, a czego unikać?

Wideo

Materiał oryginalny: Nadwaga i otyłość u dzieci – jak im zapobiegać? Co robić, gdy BMI dziecka jest za wysokie i jak odchudzić je w bezpieczny i trwały sposób? - Strona Zdrowia

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Dodaj ogłoszenie