Poradnik dla tych, którzy uciekali z polskiego (2)

Jolanta PaczkowskaZaktualizowano 
"Mnie" na początku wypowiedzenia.
"Mnie" na początku wypowiedzenia. Jola Paczkowska
Często dłuższa forma zaimka błędnie odbierana jest jako staranniejsza lub świadcząca o większym szacunku do adresata, stąd jej stosowanie w kontekstach, w których nie powinna być używana.

Dłuższe na początku, krótsze w środku. O kłopotliwych zaimkach

Zaimki to małe pożyteczne słówka, które bardzo ułatwiają porozumiewanie się. Można nimi bowiem zastąpić inne części mowy, a tym samym uczynić naszą wypowiedź zgrabniejszą, krótszą i spójniejszą. Ważne jest jednak, by używać ich w odpowiedniej formie.

Zaimki osobowe ja, ty, on, ono mogą przybierać w niektórych przypadkach gramatycznych podwójną postać: krótszą (mi, ci, cię, go) i dłuższą (mnie, tobie, ciebie, jego).
Błędem jest stawianie krótszej formy na początku zdania. A bardzo często widujemy lub słyszymy wypowiedzi zaczynające się tak: Mi możesz zaufać. Mi się to nie podoba. Zamiast: Mnie możesz zaufać. Mnie się to nie podoba.

Niektórzy obawiając się, że popełnią błąd, używają jednak tylko form dłuższych. Zastanawiają się wręcz, czy można używać zaimków: ci, mi, mu. Tymczasem tylko takie formy są poprawne w zdaniach: Powiem ci (mu) coś miłego. Podaj mi (mu) gazetę.

Tu krótka anegdota. Jechaliśmy kiedyś ze znajomymi na wycieczkę autokarową. W pewnej chwili koleżanka poprosiła mnie, abym przekazała kierowcy pewną informację, zwracając się do mnie słowami:
- Powiedz jemu, że...
- Powiem mu.
- Ale jeszcze nie wiesz, co?!
- Wiem jednak, że powiem mu, a nie jemu - uśmiechnęłam się szelmowsko.
Tu koleżanka, znana z używania wyłącznie długich form zaimków, zrobiła zdziwioną minę, więc wyjaśniłam, w czym rzecz. Ale przecież nie tak łatwo od razu zmienić swoje przyzwyczajenia, więc sytuacja się powtórzyła, a wtedy cały autobus zaryczał:
- Powiedz muuuu!

Dłuższe formy - tobie, ciebie, jemu, jego - bardzo często błędnie są odbierane jako staranniejsze, grzeczniejsze, świadczące o większym szacunku do adresata, stąd ich stosowanie w kontekstach, w których nie powinny być używane, np.: Wskażemy tobie najlepszą ofertę. (zamiast: Wskażemy ci najlepszą ofertę). Współczujemy tobie. (zamiast: Współczujemy ci.) Podziwiam jego. (zamiast: Podziwiam go.). Podobne błędy popełniają nawet najbardziej znani politycy.

Jakie zatem reguły rządzą doborem odpowiednich form?

• Formy dłuższej zaimka używamy w następujących okolicznościach:

- na początku zdania: Mnie możesz zaufać. Tobie na tym nie zależy. Jego nie widziałam.
- po przyimku: Podszedł do ciebie. Zwróciłaś uwagę na niego. Zostań przy mnie.
- w wypowiedzi jednowyrazowej: Mnie. Tobie. Jego. Jemu.
- pod akcentem, jako składnika przeciwstawienia:
Podał nie mnie, lecz tobie. Tobie udało się zdać egzamin, a jemu? Powiedział, że jest bardzo ładna, a mnie się ona wcale nie podobała. Mówię ci, tylko ciebie lubię.

• W innych wypadkach użyjemy formy krótszej:

- w środku zdania: Podoba mi się ta książka. Opowiem ci tę historię. Patrz mi w oczy!
- jeśli akcent kładziemy na czasownik: Lubię cię. Uwierz mi. Powiedz mu.

Przeczytaj również:
Kłopotliwe wyrażenia przyimkowe (1)

A także autorstwa Adama Jacka Pisuli:
Powiesić nie można, uwolnić - rola przecinka w tekście
Jesteś niezadowolony? Zwrócono ci artykuł? Pisz poprawnie!
"Nie" z rzeczownikami i przymiotnikami

polecane: FLESZ: Nowe zasady spadków i awansów w ekstraklasie i 1.lidze

Wideo

Komentarze

Ta strona jest chroniona przez reCAPTCHA i obowiązują na niej polityka prywatności oraz warunki korzystania z usługi firmy Google. Dodając komentarz, akceptujesz regulamin oraz Politykę Prywatności.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3