Zdrowa dieta a odporność – rola składników odżywczych w walce z infekcjami

Materiał informacyjny Akademii WSB
Najważniejszą funkcją układu odpornościowego człowieka jest ochrona przed drobnoustrojami chorobotwórczymi, dlatego też jego prawidłowe działanie warunkuje nasze zdrowie. Na stan naszej odporności wpływa wiele czynników, m.in. aktywność fizyczna, długość snu, narażenie na przewlekły stres, higiena osobista, ale także sposób odżywiania się, bowiem odpowiednia dieta może prowadzić do pobudzenia procesów immunologicznych w naszym ciele.

Co zatem powinna zawierać „zdrowa” dieta? Przede wszystkim powinna być zbilansowana, co oznacza, że powinna dostarczać wszystkich niezbędnych składników odżywczych, takich jak białka, węglowodany i tłuszcze, a także mikro- i makroelementów, które są organizm wykorzystuje od odbudowy tkanek oraz przeprowadzania procesów metabolicznych w komórkach, zgodnie z aktualnym zapotrzebowaniem, które zależy od wieku oraz płci.

Od wielu lat dużym zainteresowaniem badaczy cieszą się naturalne produkty żywnościowe łatwo dostępne w naszym otoczeniu, które są od pokoleń wykorzystywane w zapobieganiu albo zwalczaniu infekcji, szczególnie infekcji dróg oddechowych, takich jak ostry nieżyt nosa (czyli katar), zapalenie gardła czy oskrzeli. Wśród produktów tradycyjnie kojarzonych ze zwiększeniem odporności na zakażenia należy wyróżnić czosnek, imbir oraz aronię. Ząbki czosnku zawierają dużej ilości allicyny, substancji o szerokim spektrum działania przeciwbakteryjnego, przeciwwirusowego oraz przeciwgrzybicznego. Co więcej, allicyna wykazuje pozytywne działanie na układ krążenia i zapobiega rozwojowi zmian miażdżycowych. Zawarte w imbirze związki o nazwie gingerole wykazują zdolność do hamowania syntezy mediatorów stanu zapalnego w komórkach układu immunologicznego. Dodatkowo, imbir wykazuje działanie przeciwwymiotne i pozwala złagodzić objawy niestrawności. Podobne działanie wykazują składniki zawarte w owocach aronii, takie jak antocyjany i flawonoidy, które z jednej strony działają przeciwzapalnie, a z drugiej strony – wykazują zdolność do neutralizowania wolnych rodników tlenowych, które są przyczyną stresu oksydacyjnego zaangażowanego w rozwój wielu chorób (głównie choroby metaboliczne, choroby nowotworowe oraz choroby układu krążenia). Włączenie do codziennej diety wspomnianych produktów oraz innych warzyw i owoców korzystnie wpłynie nie tylko na odporność, ale także na siły witalne i samopoczucie.

W krajach rozwiniętych coraz popularniejsze jest także stosowanie suplementów, zawierających duże dawki witamin i soli mineralnych, np. mieszanek kojarzonych z odpornością – witaminy C oraz cynku i selenu, jednakże należy pamiętać, że suplementy powinny być stosowane wyłącznie w przypadku, gdy nie jesteśmy w stanie z dietą dostarczyć do organizmu odpowiednich dawek tych substancji.

Naturalne źródła witaminy C to owoce cytrusowe, porzeczki czy papryka czerwona, a sama witamina C ma właściwości przeciwutleniające (zapobiega skutkom stresu oksydacyjnego) oraz bierze udział w uszczelnianiu naczyń krwionośnych. Cynk występujący w produktach zbożowych, mięsie i rybach jest także ważnym modulatorem odporności, bowiem pobudza procesy immunologiczne związane z rozpoznaniem patogenów, a jednocześnie stanowi składnik enzymów związanych z obroną antyoksydacyjną, co ma szczególne znaczenie podczas toczącej się infekcji. Duże ilości selenu możemy spotkać także w zbożach oraz produktach mięsnych, a jego pozytywne działanie na odporność polega na pobudzaniu komórek immunologicznych oraz niwelowaniu wolnych rodników tlenowych powstających w miejscu stanu zapalnego.

Składniki naszej diety mogą wpływać na poprawę odporności, dlatego też – nie tylko w czasie pandemii – warto pamiętać o obecności świeżych warzyw i owoców w codziennym jadłospisie oraz o unikaniu produktów wysokoprzetworzonych, które pozbawione są drogocennych substancji wspomagających walkę z wirusami czy bakteriami.

dr n. med. Adrian Miara
Prodziekan Wydziału Nauk Stosowanych Akademii WSB

Dodaj ogłoszenie